Milieubewust als ik ben, verzamel ik mijn afval gescheiden.
Op het balkon staan een glasbak en een grote restafvalbak. In mijn keuken een
papierbak en een compostbakje. De poes deponeert in haar eigen bak ook nog wel wat
maar dat gaat gewoon bij het restafval..
Als kind van de vijftiger jaren groei ik op in het ‘alles in
één vuilnisbak’ systeem. Het sorteren van het afval wordt gedaan door de vuilophaaldienst
(ROTEB). Als ik 8 ben zegt mijn moeder, dat ik nu wel zo’n sterke vent ben, dat
ik de vuilnisbak (nettogewicht alleen al 4 à 5 kilo) buiten kan zetten.
Natuurlijk laat ik me niet kennen maar eigenlijk is het een beetje te zwaar
voor me. Ik wil natuurlijk ’een grote jongen’ zijn … dus ik kan het. Drie
trappen af met een tot de nok gevulde metalen vuilnisbak. Twee maal per week komt
de vuilniswagen en elke keer is de vuilnisbak boordevol. De vuilniswagen brengt het afval naar de Rotterdamse
vuilnisbelt, vlakbij de Gordelweg. Een enorme stank daar. Er ligt van alles op. Bedrijfjes met een vergunning
daarvoor, mogen op die vuilnishoop nog
zoeken naar eventuele handel. Boven de afvalberg klinkt onophoudelijk begerig en eisend
gekrijs. Meeuwen!
Tegenwoordig is vrijwel alles verpakt in karton, papier,
aluminium- of plasticfolie, glas of
kunststof. In de vijftiger jaren wordt nog veel los verkocht of verpakt
in kranten, papieren zakken of vellen papier. Wij nemen naar de melkboer, een
melkkannetje of een melkkoker mee en een schaaltje voor de eieren. Bij de
groenteboer worden de aardappelen in de meegebrachte tas gekieperd. Het grote
verschil met vroeger is dat de groente-industrie al aan het snijden is
geslagen. Zo kopen gehaaste tweeverdieners vaak en graag, gesneden andijvie, sla,
en diverse koolsoorten. Ook gekookte groenten en peulvruchten worden
aangeboden: bieten (krootjes) en (bruine) bonen, meestal verpakt in plastic,
pot of blik.
Papier (zakken of vellen)
is het meest gebruikte verpakkingsmateriaal. Voor allerhande drank, van
melk tot zwaar alcoholische dranken, is er de glazen fles. De glazen flessen worden
hergebruikt; het statiegeld dat de consument voor de fles moet betalen is een
garantie dat de fles terugkomt.
Blik verdwijnt in de vuilnisbak. Net als papier en ook
kranten, die door gebruik vies zijn geworden. Zo verpakt de visboer zijn handel en de arbeider
zijn eten in oude kranten.
Recyclen van papier levert weer nieuw papier op. Oude kranten
worden zo af en toe ook opgehaald voor goede doelen. Op mijn lagere school
gebeurt dat voor hongerige mensen in Afrika. Charitatieve instellingen kunnen
met de opbrengst van dat oud-papier hun doelen financieren.
Twee handelaren in afval, die in de vijftiger jaren uit het
straatbeeld verdwijnen, zijn de schillenboer en de lorrenboer. De schillenboer komt
met zijn paard en wagen langs om het groente- fruit- en tuinafval op te halen. Later
als de paarden niet meer zo in zwang zijn, komt de schillenboer langs met zijn
zogenoemde ‘ijzeren hond’, een soort brommer met een laadbak.
De lorrenboer handelt in lompen en metalen. Hij weegt oude
kleren, dekens en ander lappenspul, koopt het op en betaalt daarvoor een
kiloprijs. Dat zelfde doet hij met metalen als lood, tin, nikkel en koper. De
lorrenboer vervoert zijn handel óók in een ijzeren hond.
In plaats van die laatste twee ‘boeren’ staat tegenwoordig de groente- fruit- en tuinafvalbak en de Leger des
Heils-container in de buurt.. ‘Morgensterren’ tenslotte, ontfermen zich vooral over
het voor hen nog waardevolle op straat rondslingerende metaal.